Wat wij doen
Museumwerkplaats
Sinds 1986 is onze werkplaats gevestigd in een voormalig schoolgebouw in Westzaan. In deze museumwerkplaats laten we het oude ambacht van lettergieten niet alleen zien, maar wordt het ook actief beoefend. Daarmee zijn we op dit moment de enige werkende Monotype-werkplaats in Nederland.
In de werkplaats staan twee authentieke Monotype zetmachines. Daarmee gieten we letters in tekstverband: regels losse letters die samen een tekst vormen. Daarnaast gebruiken we twee Supra gietmachines voor het vervaardigen van losse letters (voor handzetters) en ornamenten. Hierop gieten we ‘kasten’ of ‘BB-polissen’ voor boekdrukkers, boekbinders en vrijetijddrukkers. Achter een toetsenbord zit een ’tikker’ die ‘rolletjes’ maakt voor de zetselgietmachine. De geponste gaatjes in het papier geven aan welke letter er gegoten moet worden, een vroege vorm van automatisering. Naast deze machines werken we met een breed scala aan materialen en hulpmiddelen, zoals zethaken, galeien, elsen en ‘lettermoordenaars’ voor correcties.
De trots van onze stichting is de grote collectie matrijzen voor het gieten van de loden drukletters en ornamenten. Deze collectie, misschien wel de meest complete ter wereld, omvat een groot assortiment lettertypen in uiteenlopende corpsen. Denk aan namen als Garamond, Baskerville, Bembo, Bodoni, Cochin, Gill Sans Serif, Horley, Perpetua, Times New Roman. Samen vertegenwoordigen ze de rijke geschiedenis van lettervormgeving. Ook vind je bij ons een grote hoeveelheid ornamenten.
Projecten
Naast het beheren en demonstreren van onze collectie materialen en machines hebben we de afgelopen jaren ook diverse bijzondere projecten uitgevoerd. Daarmee laten we zien dat het ambacht van lettergieten niet alleen bewaard blijft, maar zich ook blijft ontwikkelen.
• Zo hebben we het boek ‘De Grondslag van het Bedrijf der Lettergieterij Amsterdam’ van P.J.W. Oly uit 1908 opnieuw vervaardigd en uitgegeven.
• Met een uitgebreide serie letterproeven die we onder onze donateurs verspreidden, lieten we de grote diversiteit aan lettersoorten zien.
• Speciaal voor het gieten van een tweekleurige letter hebben we tweehonderd nieuwe matrijzen laten vervaardigen. Met dit project lieten we zien dat naast het gieten van letters ook het maken van lettergietvormen nog steeds mogelijk is.
• In een internationaal samenwerkingsproject met Hong Kong hebben we 5000 Chinese tekens gegoten. Het basismateriaal hiervoor, dat dateert uit 1859, werd in Nederland teruggevonden. Dit project leidde onder andere tot een bezoek aan onze werkplaats in Westzaan van een groep grafische studenten uit Hong Kong. Zij volgden bij ons een workshop en werkten met ornamenten die ze zelf hadden ontworpen.
Voor het boek Storage For Distorted Matter van kunstenaar Loek Grootjans hebben we het loodzetsel vervaardigd en een deel van het drukwerk verzorgd. Het ambachtelijke karakter daarvan, met een voelbare indruk in het papier, vormde een essentieel onderdeel van dit project.
Bezoeken
Je bent van harte welkom in onze museumwerkplaats tijdens onze Open Dagen, die we twee keer per jaar op een zaterdag organiseren, in mei en september. We kondigen deze dagen aan op onze nieuwspagina.
Als bezoeker ben je ook welkom op de dagen dat de museumwerkplaats in bedrijf is. In de regel is dat op donderdag, van 10.00 tot 15.00 uur. Stem je bezoek wel even van te voren met ons af via Jolanda de Bruijn (info@lettergieten.nl).
Bestellen
Als Stichting Lettergieten beschikken wij over een grote hoeveelheid matrijzen waarmee we letters en ornamenten voor boekdruk gieten. Dat doen wij ook op bestelling. Binnenkort volgt op deze website een overzicht van de daarvoor beschikbare matrijzen.
Boekbinders hebben vaak voldoende aan een kleinere polis, met genoeg letters om
een titel of een rugtekst te zetten.
Ben je een beginnende drukker? Dan kun je ook bij ons terecht voor tweedehands
startmateriaal.
Er is veel mogelijk, maar niet alles. Neem daarom altijd eerst contact met ons op via onze werkplaatscoördinator via (info@lettergieten.nl).